Als je kind veel liegt

Ieder kind jokt wel eens. Het valt niet mee om altijd de waarheid te vertellen, zeker wanneer het kind door de waarheid te vertellen wel eens straf zou kunnen krijgen. Kinderen jokken ook wel eens om geaccepteerd te worden door ouders en leeftijdgenootjes. Het leugentje kan een vorm van opscheppen zijn. Incidenteel liegen is eigenlijk heel erg normaal.


Wanneer je merkt dat je kind af en toe liegt is dat niet erg. Er kan onderscheid worden gemaakt tussen liegen en jokken. Jongere kinderen jokken. Jokken is de term die je gebruikt voor het onschuldige leugentje vertellen. Een jong kind verdraait niet opzettelijk de waarheid omdat het nog niet objectief naar de waarheid kan kijken. De kleuter vertelt een verhaaltje dat het als een eigen waarheid ziet. Liegen is de term voor het bewust vertellen van een leugen. De leugen wordt gebruikt om er zelf profijt uit te halen.

Een kind kan tot zeven jaar nog moeite hebben met het onderscheid maken tussen waarheid en fantasie. Ze zijn erg op zichzelf gericht. Daarom voelt het kind zich ook niet schuldig en handelt in feite alleen maar impulsief. Het leert van de ouders wat wel en niet mag. Langzaam maakt het die regels eigen en na de leeftijd van zes of zeven jaar zal het interne geweten zich ontwikkelen.

Maar wat doe je nu als je kind systematische opzettelijk liegt? Het is dan goed om na te gaan waarom het kind dat doet. Het kan bijvoorbeeld zijn dat het kind erg (veel) gestraft wordt en het liegen gebruikt om die straffen te ontlopen. Geef aandacht aan de reden waarom het kind heeft gejokt en breng dit in verband met het jokken. Zo leert het kind wat zijn of haar eigen aandeel is in de gebeurtenis.

Het kind moet voelen dat je begrip hebt voor de situatie maar dat liegen niet de juiste oplossing is. Wees duidelijk dat liegen erger wordt gevonden dan wat het kind fout heeft gedaan. Het kind moet leren dat als het veel liegt op den duur ook niet meer geloofd wordt als het de waarheid spreekt. Loof het kind dan ook als het iets opbiecht (al valt het op dat moment misschien niet mee).

Ten slotte geef je als ouder het juiste voorbeeld. Spreek altijd de waarheid en neem de verantwoordelijkheid voor daden. Een leugentje om bestwil zal door een kind beslist verkeerd opgevat worden.